Muzeum Jazzu Adama Jędrzejowskiego w Ciechocinku
Numer inwentarzowy/identyfikacyjny: MJ0009
Nazwa/tytuł: Wizyta zespołu Andrzeja Trzaskowskiego w USA. Na zdj. od prawej.: Ryszard Horowitz, Roman Dyląg (Gucio), Michał Urbaniak, Zbigniew Namysłowski,John Coltrane, Andrzej Trzaskowski, Adam Jędrzejowski, Ben Webster, Roman Waschko, Willis Conover
Autor/Wytwórca: Broadway New York Club Birdland
Materiał: papier fotograficzny
Technika: fotografia
Miejsce powstania/pochodzenie: 52 STREET New York
Czas powstania: 1962
Wymiary: 20 x 25,5 cm
Właściciel: Adam Jędrzejowski
Dysponent: Adam Jędrzejowski
Numer inwentarzowy/identyfikacyjny: MJ0009
Nazwa/tytuł: Plakat koncertowy
Autor/Wytwórca: Śląski Jazz Club
Materiał: papier
Technika: druk
Miejsce powstania/pochodzenie: Gliwice
Czas powstania: 1959
Wymiary: 43 x 60,5 cm
Właściciel: Adam Jędrzejowski
Dysponent: Adam Jędrzejowski
Historia ze zdjęcia
Audiodeskrypcja: Fotografia, Koncert Dom Kultury Zabrze. Autor: Władysław Dziczyński. Materiał: papier fotograficzny. Miejsce wykonania: Dom Kultury Zabrze, rok tysiąc dziewięćset pięćdziesiąty szósty. Wymiary: dwadzieścia pięć na dwadzieścia centymetrów. Czarno-biała fotografia w białym passe-partout. Na fotografii, po lewej stronie: Adam Jędrzejowski, siedzi przy instrumentach perkusyjnych, w dłoniach trzyma pałeczki. Ma na sobie białą koszulę z długimi rękawami i czarne spodnie. Po prawej stronie, na drugim planie, odwrócony plecami przy fortepianie siedzi Tadeusz Erol Kosiński. Pod fotografią na passe-partout napisy. Z lewej: Adam Jędrzejowski – perkusista jazzowy, po prawej: Władysław Dziurzycki. Pod spodem logo stulecia Zabrza (Remigiusz Koziński, Fundacja Otwieramy Kulturę i Sztukę).
***
Czas Zabrza
Adam Jędrzejowski
Drugie (po 1944) moje rodzinne miasto Zabrze nagrodziło mnie za działania na rzecz muzyki jazzowej. To było w latach 1956 -60 i wymaga większego wyjaśnienia.
Początki jazzu w Polsce lat 50-tych ub.w. to nie tylko Warszawa, Kraków czy Gdańsk. Te wydarzenia opisywało wielu publicystów, np. Leopold Tyrmand.
Jazz w Zabrzu nie należał do tego nurtu, nie mniej miał znaczący wpływ na krajowy rozwój tej muzyki. Opierał się na lokalnych muzykach oraz wielu działaczach. Wśród nich na pewno należy wymienić Jana Piotrowskiego, dyrektora Domu Kultury przy Hucie Zabrze. Jako taki był zapewne członkiem PZPR ale duszą należał do jazzu a partia przymknęła uszy i oczy. Wielką rolę odegrał tu pianista Tadeusz Erol Kosiński tworząc wraz z Marią Skrzyniarz krąg osób, zarówno muzyków jak i działaczy. W 1956 powstał w tym gronie Śląski Jazz Club, jeden z pierwszych w Polsce. Barwną postacią tego klubu był Henryk Choliński, posiadacz największego w kraju zbioru płyt Duke Ellngtona. Jego fotografia wraz z W. Canoverem w Wikipedia to potwierdza. Muzycy zaś mieli skąd czerpać natchnienie.
Nie mniej ważną postacią był Jan Kwaśnicki, też pianista. Zgromadzili obydwaj wokół siebie spore grono muzyków: Marek Szymaszkiewicz- g, Bogdan Loś-b, trębacze Piotr Kuberek i Piotr Kott, saksofon i klarnet to Henryk Gwoździowski, puzonista Lech Bednarski i Henryk Ross, wokalistka Danuta Marczycka, Ryszard Szumlicz i A. Jędrzejowski-dr
.Dołączyli też Krakowianie Stanisław Drążek Kalwiński, saksofon i Stanisław Otałęga, kontrabas. Ci ostatni towarzyszyli Kwaśnickiemu i A. Jędrzejowskimu na pierwszych odwiedzinach za żelazną kurtynę, mianowicie do Holandii. Jako członkowie studenckiego klubu Gwarek przy Politechnice Śląskiej. Z tej gromady muzyków wielu grało na festiwalach opolskich akompaniują Januszowi Gniadkowskiemu, Janowi Dankowi i Joannie Rawik. Dołączał wówczas kolejny Krakowianin Adaś Bylica z hawajską gitarą. Była z tego sesja nagraniowa w PR Katowice, której zapis mam do dzisiaj.
W Zabrzu odbyło się również jedno z pierwszych „Jamsession, na który przybyła z Krakowa śmietanka ówczesnych jazzmanów: Alojzy Tomys (sax), Stanisław Lec (cl), Andrzej Kurylewicz-p i Wanda Warska (voc). Z powodu lekarskich egzaminów na uczelni nie przyjechał zaproszony Krzysztof Komeda. To wydarzenie odbiło się szerokim echem w krajowym środowisku jazzowym i ugruntowało pozycję Zabrza.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
AKCJA - DIGITALIZACJA (2024)
„Działania Adama Jędrzejowskiego na terenie miasta Ciechocinek datują się od roku 1995. Swoim działaniem dąży do tego, aby w Ciechocinku zaistniała na stałe muzyka jazzowa i kultura z nią związana. Interesuje się też problemem zachowania dziedzictwa kulturowego, szczególnie z dziedziny elektroniki i zapisów cyfrowych. To zagadnienie jest dziś aktualne, komentowane w opracowaniach naukowych i jest też opisane w dokumentach UNESCO”.
Zawartość studia to unikalne urządzenia techniczne, bogaty zbiór dokumentacji technicznej studia, moje rozwiązania konfiguracji komputerów i sieci z aplikacjami. W części dokumentacji posiadam różne nagrania z lat 60-tych, w tym związane z historycznym wyjazdem zespołu The Wreckers do USA na stypendium i udziałem w największym festiwalu jazzowym świata w Newport. Gromadziłem różne dokumenty z tym związane, np. recenzje, zdjęcia z wybitnymi muzykami USA z tamtych czasów, niekiedy z autografami, oryginalnym nagraniem z Newport, wykonane przez radio Voice of America, wywiad z Andrzejem Trzaskowskim z tego wyjazdu, nagrania z muzyką zespołu, itp. Zebrałem około 200 winyli, niektóre bardzo rzadkie i z autografami, historyczne instrumenty (perkusja z 1960 przywieziona z USA), kilkanaście afiszy z warszawskich i innych koncertów jazzowych oraz festiwali z lat 1955–1967, afisze z wydarzeń jazzowych, które organizowałem w Ciechocinku w latach 2019-2023, także innych wydarzeń publicznych, filmy wideo z moich koncertów, zdjęcia, itp. Są też stare dokumenty gromadzone od 1967 roku.
Moim celem jest powrót historii jazzu do Ciechocinka, bo istniał tu aktywnie w latach przedwojennych. Oprócz dorywczych koncertów i festiwali, potrzebne jest stałe miejsce na muzykę jazzową. Planuję w tej chwili powołanie „Fundacja Excentrycy”. Nazwa Excentrycy to synonim Ciechocinka i pochodzi z filmu w reżyserii Janusza Majewskiego. Działanie fundacji będzie przede wszystkim pracą nad upowszechnianiem muzyki jazzowej i tworzeniem wokół niej takich wydarzeń, jak popularyzacja kultury związanej z jazzem, koncerty muzyczne, festiwale, stworzenie miejsca dla stałej informacji o muzyce oraz spotkań publicznych, gromadzenie artefaktów związanych z tą kulturą, udostępnianie ich, popularyzację twórczości młodzieży zainteresowanej tematem, tworzenie miejsca dla ekscentrycznych zdarzeń kulturalnych, do których zaliczyć można muzykę i twórczość związaną z kulturą jazzu jako pochodną amerykańskiej kultury istniejącej od początków XX wieku. Kultura jazzowa wyraża się w stylu bycia i modzie, ekspresji wokalnej i scenicznej, miała między innymi, ogromnym wpływ na zmiany społeczne w Polsce, szczególnie na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Upowszechnianie jazzu w Ciechocinku ma aspekt historyczny, gdyż po 1920 roku jazz był bogato eksponowany w ciechocińskim uzdrowisku. Chciałbym zainteresować jazzem młodzież. Dobrze wypadł eksperyment w jednej ze szkół w Ciechocinku: refleksje malarskie, graficzne na temat jazzu. Było kilkanaście prac, niektóre całkiem ciekawe, więc jest jakaś droga dotarcia do młodych. Istotnym celem fundacji byłoby gromadzenie środków finansowych dla możliwości stałego zaistnienia kultury jazzu w Ciechocinku.
„Przestrzeń ekscentryków” to nawiązanie do dziedzictwa kulturowego i historii Adama Jędrzejowskiego. Składa się na to budynek ze studiem do nagrań dźwiękowych, wraz z artefaktami dziedzictwa przemysłowego i cyfrowego oraz zbiór SEMIFORÓW – przedmiotów, które utraciły wartość użytkową na rzecz wartości muzealnej, jak zbiory dokumentacji technicznej studia, dokumentacji związanej z działaniem Adama Jędrzejowskiego jako muzyka i nauczyciela (1950-1967) oraz projektów realizowanych w Ciechocinku (od 2018). Szczegółowiej to zbiór zapisów muzyki na płytach (winyl i cd), taśmach magnetofonowych i nośnikach cyfrowych, filmy video, zachowane dokumenty z lat zamieszkania w Szwecji (od 1967 do dziś) oraz przestrzeń pamięci osób i wydarzeń związanych z jazzem i kulturą Ciechocinka. „Dni nagrywania” w tych pomieszczeniach filmu „Jazz Outsider” (2022) mają szczególne znaczenie. Będą tu pamiątki i fotografie związane z reżyserem filmu Januszem Majewskim. Robocza nazwa „przestrzeń excentryków” jest związana funkcjonalnie z budynkiem.
Wraz z Uniwersytetem dla Aktywnych w Ciechocinku zorganizowaliśmy szereg wydarzeń jazzowych. Dla stałej obecności tej muzyki w krajobrazie kulturalnym miasta potrzebne jest miejsce do jej istnienia, także w innych formach. Tym się nadal zajmuję i moim dążeniem jest stworzenie takiego miejsca. Byłoby przestrzenią spotkań i eksponowania moich działań jako animatora jazzu i muzyka, związaną z przedmiotami i osobami, ekspozycją dokumentów, plakatów, fotografii i szeregu innych artefaktów, studia nagrań i stworzonych w nim zapisów cyfrowych. Także w myśl zalecanego przez UNICEF dążenia do zachowania dziedzictwa cyfrowego.
Wspomnę niedawno zmarłego Janusza Majewskiego. Miałem zaszczyt wystąpić w Jego ostatnim filmie, ale też szczycę się Jego przyjaźnią. Obecność i zaangażowanie Janusza Majewskiego w Ciechocinku, któremu poświęcił dwa swoje filmy, zasługuje na stałe o Nim wspomnienie. Czynnie wspomagał mój projekt powstania opisanego miejsca pamięci Zasługi Janusza Majewskiego dla Ciechocinka oraz pamiątki jego filmów tworzonych w tym mieście, znalazłyby też miejsce w Jazz Club Excentryków albo Skansenie Excentryka. Zarówno ze strony rodziny Janusza Majewskiego jak i od producenta filmu Outsider mam obiecany szereg pamiątek z działań Janusza Majewskiego w Ciechocinku, także realizacji znanego filmu „Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy” (2015).
*Adam Jędrzejowski – perkusista należący do czołówki twórców polskiego jazzu nowoczesnego. W „złotej epoce” na przełomie lat 50/60 XX wieku współpracował z najwybitniejszymi instrumentalistami tamtego czasu, grając w zespołach Krzysztofa Komedy i Andrzeja Trzaskowskiego, uczestnicząc w nagraniach fundamentalnych dla polskiego jazzu płyt – „The Andrzej Trzaskowski Quintet”(1965) i The Andrzej Trzaskowski Sextet featuring Ted Curson „Seant”(1967). Współpracował z Michałem Urbaniakiem, Zbigniewem Namysłowskim, Tomaszem Stańko, Janem Ptaszynem-Wróblewskim, Romanem Dylągiem, Wojciechem Karolakiem i innymi wielkimi osobowościami polskiej szkoły jazzu, ale też szwedzkiej.
Jazz Outsider [w:] „Jazz Forum” z 16.11.2021, https://jazzforum.com.pl/main/news/jazz-outsider, dostęp 19.01.2024
„Spacerownik. Szlaki kultury” jest częścią pilotażowego działania pt. Akcja – digitalizacja, w ramach którego w 2024 udało się opracować i udostępnić cyfrowe wersje kolekcji i muzealiów 12 muzeów prywatnych, społecznych, niepublicznych. Kontynuujemy tworzenie e-katalogu zdigitalizowanych dóbr kultury polskiej. Równocześnie udostępniając zasoby kultury i rozwijając cyfrowe kompetencje odbiorców i twórców małych muzeów.
Udostępnimy i upowszechnimy działalność muzeów prywatnych i społecznych, stanowiących niezwykle ważne ośrodki kulturotwórcze i tożsamościowe dla lokalnych społeczności i polskiej kultury. Cyfrowy katalog prezentuje mało znane zbiory małych muzeów i kolekcji z całej Polski.
Spacerownik. Szlaki kultury
Pomysł stworzenia wspólnej cyfrowej prezentacji kolekcji „małych muzeów” inspirowana jest fenomenem współczesnej kultury w Polsce, czyli pojawienia ponad kilku tysięcy prywatnych i społecznych muzeów i kolekcji. Małe muzea to centra kultury tworzone przez pasjonatów historii, fenomen od kilkunastu lat rozwijający się żywiołowo w całej Polsce (ponad 4000 małych muzeów. Znajdują się w nich niezwykłe, rzadkie i cenne zbiory, najczęściej nieudokumentowane i nieskatalogowane. Cyfrowa prezentacja wybranych muzealiów „małych muzeów” jest także elementem upowszechniania wiedzy o kulturowym i społecznym znaczeniu zasobów małych muzeów w Polsce (muzea, kolekcje, działalności muzealnicze ze statusem prywatnym społecznym nieformalnym, niepublicznym).
Wykonano w ramach projektu:

![Zdjęcie z autografami. Wizyta zespołu Andrzeja Trzaskowskiego w USA. Zdjęcie wykonano z Broadway New York Club Birdland [Brodłej Nju Jork Klab Birdlend]. Materiał: papier fotograficzny. Miejsce: Ulica Pięćdziesiąta Druga, Nowy Jork, rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty drugi. Wymiary: dwadzieścia pięć na dwadzieścia centymetrów. Czarno-białe zdjęcie w białym passe-partout](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2596-300x200.jpg)
![Zdjęcie z autografami. Wizyta zespołu Andrzeja Trzaskowskiego w USA. Zdjęcie wykonano z Broadway New York Club Birdland [Brodłej Nju Jork Klab Birdlend]. Materiał: papier fotograficzny. Miejsce: Ulica Pięćdziesiąta Druga, Nowy Jork, rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty drugi. Wymiary: dwadzieścia pięć na dwadzieścia centymetrów. Czarno-białe zdjęcie w białym passe-partout](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2590-300x225.jpg)

![Płyta winylowa w papierowej kopercie. Wytwórca: Columbia [Kolambia]. Miejsce powstania: USA [U eS A], rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty drugi. Wymiary: trzydzieści na trzydzieści centymetrów. Prawa autorskie: Columbia. [Kolambia] Okrągła płyta winylowa o średnicy trzydziestu centymetrów w kartonowej, kwadratowej kopercie. Koperta oparta na drewnianym stojaku. Na kopercie na pomarańczowym tle z lewej strony zielony kształt głowy słonia z trąbą wyciągniętą w górę i ciosami wystającymi po jej bokach. Między ciosami czarny zarys sylwetki człowieka grającego na trąbce. W lewym górnym rogu czarne logo firmy Columbia. w górnej części koperty napisy: The Legendary Performances of May Nineteenth, Nineteen Sixty One [The Ledżendary Performensys of Maj najntin, najntin siksty łan] Miles Davis at Carnegie Hall [Majls Dejwis et Kornedżi Hol] Featuring: Hank Mobley, Wynton Kelly, Paul Chambers, Jimmy Cobb, with Gil Evans and His Twenty One Piece Orchestra. [ Ficzering: Hank Moblej, Łynton Keli, Pol Czambers, Dżimmi Kob wis Dżil Iwans end his tłenty łan pis orkestra].](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2569-150x150.jpg)
![Płyta winylowa w papierowej kopercie. Wytwórca: Columbia [Kolambia]. Miejsce powstania: USA [U eS A], rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty drugi. Wymiary: trzydzieści na trzydzieści centymetrów. Prawa autorskie: Columbia. [Kolambia] Rewers okładki płyty. Na białym tle napisy, u dołu tytuły nagrań i czasy ich trwania na obu stronach płyty.](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2571-150x150.jpg)
![Płyta winylowa w papierowej okładce. Seant – Polish Jazz Vol. 11. [Sient – Polisz Dżez] Andrzej Trzaskowski Sextet. Wytwórca: Muza Polskie Nagrania. Polska – tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt dwa. Wymiary: płyta o średnicy trzydziestu centymetrów, koperta kwadratowa o boku trzydzieści na trzydzieści centymetrów. Płyta w kopercie ustawiona na drewnianym stojaku. Na białym tle czarno-białe szkice sylwetek: po prawej stronie mężczyzny grającego na trąbce, po lewej, plecami do trębacza sylwetka mężczyzny przy fortepianie. Od góry napisy z tytułem płyty, w narożniku płyty znajdującym się z prawej strony fotografii logo wytwórni i numer katalogowy: XL zero-trzy -siedem-osiem. W pobliży narożnika płyty znajdującego się po lewej stronie fotografii czerwony napis: featuring Ted Curson [Ficzering Ted Karson].](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2581-150x150.jpg)
![Płyta winylowa w papierowej okładce. Seant – Polish Jazz Vol. 11. [Sient – Polisz Dżez] Andrzej Trzaskowski Sextet. Wytwórca: Muza Polskie Nagrania. Polska – tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt dwa. Wymiary: płyta o średnicy trzydziestu centymetrów, koperta kwadratowa o boku trzydzieści na trzydzieści centymetrów. Rewers okładki płyty. Od góry tytuł i wykonawcy: Ted Curson, Włodzimierz Nahorny, Janusz Muniak, Andrzej Trzaskowski, Jacek Ostaszewski, Adam Jędrzejowski.](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2584-150x150.jpg)


![Fotografia z koncertu. Twórca nieznany. Materiał: papier fotograficzny. Miejsce wykonania: Newcastle [Njukastl] rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt cztery. Wymiary: dwadzieścia dwa na szesnaście centymetrów. Czarnobiałe zdjęcie z koncertu. Na zdjęciu od lewej przy perkusji i bębnach Adam Jędrzejowski. Za jego plecami mężczyzna z kontrabasem. Na prawo od nich, lekko z tyłu przy pianinie Adam Makowicz, najbardziej po prawej na saksofonie gra Zbigniew Namysłowski. Z tyłu na ścianie, za Adamem Makowiczem i fortepianem przyczepione czarno-białe fotografie muzyków.](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2609-150x150.jpg)
![Płyta winylowa w papierowej kopercie. Wytwórca: Columbia [Kolambia]. Miejsce powstania: USA [U eS A], rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty drugi. Wymiary: trzydzieści na trzydzieści centymetrów. Prawa autorskie: Columbia. [Kolambia] Rewers okładki płyty. Na białym tle napisy, u dołu tytuły nagrań i czasy ich trwania na obu stronach płyty.](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2576-150x150.jpg)

![Plakat koncertowy. Druk na papierze. Poczdam – Niemcy, rok tysiąc dziewięćset sześćdziesiąty szósty. Wymiary sześćdziesiąt jeden na osiemdziesiąt sześć centymetrów. Od góry plakatu napisy: Jazzkonzert [Dżezkoncert ] des Monats. Pod spodem Krzysztof Komeda Quartett. Krzysztof Komeda, Tomasz Stańko, Roman Dyląg, Adam Jędrzejowski. Pod naposami monochromatyczny niebieskawy nadruk sylwetki mężczyzny siedzącego przy zestawie perkusyjnym. Z prawej strony plakatu wycięty fragment artykułu prasowego ze zdjęciem Adama Jarzębowskiego.](https://szlakikultury.ariari.org/wp-content/uploads/2024/12/DSC_2617-150x150.jpg)



